Postadres: Beatrixstraat 21 7491 EN DELDEN Telefoon: 06-30704810

kerkuil gaasHet was zondagmorgen 31 juli 2016, toen om 10.00 uur bij Han Brinkcate de telefoon over ging. Zo als gewoonlijk pakte Han de telefoon op en kreeg een melding door van iemand uit Delden, waar een witte uil vast in het gaas zou zitten. Onder het motto niet wachten maar gaan sprong Han in zijn auto en ging naar het genoemde adres toe. Daar aangekomen namen de bewoners hem mee naar achteren en wat Han daar te zien kreeg was wel echt emotioneel. Geheel vastgewerkt in het harmonicagaas zat een prachtige kerkuil. Dit is een reddingsactie waar per direct hulp bij moest komen, dus belde Han zijn eigen dierenambulance.

Henk Meertens had deze dag dienst en moest met spoed uit Markelo komen. Eenmaal ter plekke werd in een kort overleg een poging gewaagd om de kerkuil zonder verdere verwondingen te veroorzaken uit het gaas te knippen. Han zijn taak was om de kerkuil te behoeden voor de knipschaar, terwijl Henk het gaas doorknipte. Het lukte hen om de kerkuil zonder verdere kleerscheuren te bevrijden uit het harmonicagaas. Henk was inmiddels aan het bellen met de roofvogelopvang in Barchem, want om deze kerkuil direct de vrijheid terug te geven bleek ons geen goed idee, daar deze kerkuil erg ligt aanvoelde. Barchem heeft de kerkuil tijdelijk opgenomen. Blijft bij ons wel de vraag hoe het mogelijk is dat deze kerkuil zich zo heeft vastgewerkt?

In Twente is de bosuil (Strix aluco) in de bossen, in stadsparken en op begraafplaatsen met oude holle bomen een vrij algemene verschijning. De meeste uilen jagen s,nachts, zo ook de bosuil, geheel geruisloos vliegend en aldoor luisterend en kijkend naar bewegingen op de grond vervolgd hij / zij haar weg door het donker op jacht naar die ene prooi. Hun prooi bestaat overigens niet alleen maar uit muizen, zoals veel mensen vaak denken, vissen, vogels, reptielen, amfibieen, kleine knaagdieren en insecten vormen een lekker maal voor deze uilen soort.

bosuilen boomReeds in november al laat het mannetje zijn roep luid en duidelijk horen, waarop het vrouwtje veelal antwoord. Horen doen we ze dus wel, maar te zien krijgen wordt moeilijk. Het blijkt, dat de bosuil man en vrouw hun leven lang bij elkaar blijven, als een partner overlijd, zoekt de overgebleven uil wel weer een nieuwe liefde. Uilen kunnen hun ogen niet in de kassen draaien, daarom kunnen ze hun nek bijna helemaal draaien. Vroeg in het voorjaar zo ongeveer half maart heeft het vrouwtje in een holle boomstam (meestal) 4 eieren, die wittig van kleur zijn gelegd. Deze eieren worden in precies een maand uitgebroed. De jongen blijven 32 dagen in hun nest, waarna ze dit verlaten en in de buurt op takken (takkelingen genaamd) of de grond gaan zitten. Dit is voor onze jonge bosuilen een zeer gevaarlijke tijd ook al omdat ze nu voor mensen een aaibaarheidsfactor van 100% hebben. Wollig en grijs gekleurd zitten ze daar dan bosuil te wezen. Veel mensen vinden dit zielig en pakken deze jonge bosuilen op en eenmaal opgepakt weten ze niet waar ze er mee naar toe moeten. Vaak wordt een jachtopziener of een dierenambulance gebeld voor hulp. Nu wordt het pas zielig voor de jonge bosuilen, daar er nu onnodig mee gepakt wordt.

bosuilen takkenAan het eind van het liedje komen ze ergens dank zij u in een vogelopvang terecht en dit terwijl pa en ma bosuil ze gewoon verder zouden hebben verzorgd. Blijf gewoon van deze jonge bosuilen af. Kijk er naar en geniet ervan, meer is er gewoon niet. Ook de bosuilen produceren braakballen. Het maagsap van uilen is te zwak om haren, veertjes en botjes te verteren, vandaar dat ze dit spul in uilenballen of braakballen weer uit kotsen. Soms kun je in deze braakballen vogelringetjes vinden, die om de poot van een gevangen prooidier zat. Tja! Al met al zijn bosuilen nog niet zo gek. Bosuilen blijven zomer en winter in hun vaste territorium (is leefgebied).

Hoeveel regeltjes willen we in Nederland nog ten gehore brengen? Het is onbegrijpelijk, wie deze regeltjes bedenkt, erg creatief zijn deze personen in ieder geval niet. Zeer zeker wordt het bedenken hiervan van achter een bureaustoel gedaan en niet door mensen, die dagelijks met de natuur bezig zijn. Nee! Deze mensen kijken wel uit om ons te vragen, wij staan als natuurliefhebbers veel te dicht bij de natuur en kunnen misschien zo,n “bureaustoelplan” totaal van tafel vegen, omdat onze onderzoeken hele andere cijfers weergeven dan hun “onderzoeken”.

koeien helpen nesten zwaluwenIk vraag mij dan ook af of deze bedenkers wel eens weten wat een boeren – en huiszwaluw vanuit Afrika in Nederland komt doen? Deze vogels komen zo midden / eind april naar Nederland en gaan zo ongeveer september / oktober terug naar Afrika, de reden hiervan is gewoon voedselschaarste tijdens de wintermaanden door te lage temperaturen. Eenmaal terug in Afrika doen ze het zelfde als in Nederland, ze vliegen tussen de koeien aldaar en weet u waarom? Nou! Kijk! Veel insecten leven tussen het gras en doordat de koeien hierdoor lopen jagen ze de insecten op en zo komen onze zwaluwen aan hun kostje. Dus! We kunnen rustig stellen, zonder koeien in de wei geen zwaluwen meer. Maar! onze “melkmeisjes” vervullen nog een belangrijke functie voor onze zwaluwen, de poten van de koe werken als een soort betonmolen voor het bouwmateriaal van hun nest. Vooral in de buurt van een drinkbak kun je dit proces mooi volgen, eerst wordt er water gesopt, de vele koeienpoten maken hier een lekkere drekzooi van en vervolgens schijten de koeien hier massaal op en weer zorgen de koeienpoten hier ook weer voor een goede vermenging (zie foto). Het ideale nest materiaal is nu bijna klaar voor onze zwaluwen om te gebruiken. Voor de toevoeging van speeksel (lijm) zorgt de zwaluw zelf. Honderden boeren – en huiszwaluwen maken gebruik van deze blubber om een stevig en verantwoord nest te kunnen bouwen. De mannetjes halen de bouwstoffen en de vrouwtjes metselen (plakken) de klontjes blubber met hun speeksel aan elkaar. Ruim 1750 keer vliegt een mannetje vanaf de bouwplaats naar de modderpoel en weer terug. De boerenzwaluw bouwt zijn nest een soort schotel veelal in schuren en stallen en de huiszwaluw bouwt zijn nest veelal tegen gevels. Beide soorten kunnen wel drie nesten per seizoen groot brengen en dat betekent weer dat het zeer goede insectenverdelgers zijn. De koeien op stal laten staan is dus een zeer slechte zaak en zorgt ervoor, dat na het verdwijnen van de weidevogels ook de zwaluwen langzaam gaan verdwijnen. Tja! Van los zand kunnen deze vogels nu eenmaal geen veilig nest bouwen voor hun jongen, daar dit uitdroogt en af gaat brokkelen en uiteen valt. Laat koeien hun gang gaan en laat ze zelf kiezen om binnen of buiten gelukkig te zijn.huiszwaluwboerenzwaluw